Uyku nedir neden uyuruz?

Uyku nedir?

Uyku sandığımızın aksine aktif bir süreçtir.Organizmanın işlevlerinde yavaşlama söz konusu bile değildir.Karmaşık nörofizyolojik ve biyokimyasal süreçleri içermektedir.Uyku bilinçlilik açısından da uyanıklığın ortadan kalkması değil, farklı bir bilinçlilik durumu olarak tanımlanabilir.Kişi uykudayken çevresinde olup bitenden haberdar değildir.Uyku içeriğini bilmez, hatırlamaz. Uyku sırasında  merkezi sinir sisteminin bilinçli işlevleri ortadan kalkar.Bilişsel işlevler normalden daha yavaş bir hal alır.Beyinde ise durum biraz farklıdır.Beyimde fizyolojik işlevler etkin biçimde devam etmektedir. Öğrenme bellek oluşumu ve emosyonel düzenlemeler arasında bir ilişki vardır.En basit düzeyde düşünürsek uyku kalitemizin kötü olduğu veya uyuyamadığımız gecenin ertesi günü gergin, huzursuz, dalgın oluruz. Hayvanlarda uyku izlenimi yapıldığında, yeni bir davranışı öğrenen hayvanda REM uykusu deneysel olarak engellenirse öğrenme bozulmaktadır.

Neden uyuyoruz?

Restoratif teoriler uykuda yenilenme ve onarım süreçleri olduğunu söyler.Genel düşünce NREM uykusunun bedeni REM uykusunun zihni yenilediğini söyler .Nrem uykusu boyunca Growth hormon, testesteron ve prolaktin hormonu salgısında artış meydana gelir. Günlük belleğin uzun dönemli kalıcı olması için bellek sağlıklı çalışmalıdır.Belleğin sağlıklı çalışması ise REM uykusuna bağlıdır.Uyku yoksunluğunun zamanla uzamasıyla adrenalin yetmezlik , kalp hastalıkları ve tip 2 diyabet gibi sorunlar meydana gelebilmektedir.Sonuç olarak uyku fiziksel dinlenmenin yanı sıra zihinsel dinlenmeyi de sağlar.Bu sebeptendir ki hastalık,hamilelik,ameliyat sonrası gibi durumlarda daha fazla uyku açlığı çekeriz.

Yetişkin insanda uyku süresi ve kalitesi nasıl olmalıdır?

Yetişkin bir birey günde ortalama 7-8 civarı uyumalıdır.İnsanın uyku süresi yaşam boyu değişebilir.Fakat 1-3 sene aşağı yukarı aynı saatte uyku süresi yaşanır.Çocuk ve ergenlerde ise yavaş dalga uykusu denilen NREM 2 ve 3 daha egemendir.İlerleyen yaşlarda uyku dengesi, kalitesi değişebilir.Uyku sürekliliği bozulabilir, bu bozulmada NREM 1 uykusunda artma , yavaş dalga uykusunda ise azalma görülebilir.Kısa uyku uyuyan veya uzun süre uyuyan insanlar arasında karakter farklılığı vardır.Kısa süreli uyku uyuyan kişilerin enerji , hırslı, sosyal bakımdan uyumlu ve girişken kişiler olduğu düşünülmektedir.Uzun süre uyuyan kişilerin ise depresif, anksiyete düzeyi yüksek, sosyal bakımdan çekinik ve enerji sorunu yaşayan kişilerden oluştuğu ileri sürülmektedir.

Uyku nasıl ölçülür?

Uyku polisomnograf denilen aletle ölçülür.Bu alet uyku uyuduğumuz süre boyunca vücutta oluşan fizyolojik değişiklikleri değerlendirip kayıt altına alır. Beyindeki elektriksel aktivite(EEG), kalpteki elektriksel aktivite(EKG) solunum sayısı, vücut ısısı,kan oksijen düzeyleri, göz hareketleri gibi değişkenler kayıt altına alınır.