Uyku nedir ve evreleri nelerdir?

Canlıların en farklı eylemlerinden birisi de şüphesiz uykudur. İnsanoğlu söz konusu ise durum daha ilginçleşiyor. Daima hareketli ve ileriye doğru yönelmiş, fazlasıyla hırslı, azimli bir canlı tüm işlerini bir kenara bırakıp 24 saatlik günün yaklaşık 6-8 saatinde neden uyur ki?  Uyku gerçekten vücudumuz adına gerekli midir?.

Geçmişten günümüze uyku eyleminin nedenleri araştırılmış ve hala da araştırılmaya devam ediyor.Beynimiz aslında hiçbir zaman tam anlamıyla uyumaz, uyku esnasında da faal olmaya devam eder.

Neden uyuduğumuz üzerine hepimizin az çok söylemek isteyeceği  bir düşüncesi vardır. İlk akla gelen bedenin ve beynin dinlenmesi gerektiği için uyuduğumuzdur. Bilim dünyası bu sorunun cevabını araştırırken hem buna yakın sonuçlara ulaşmış hem de yeni ve farklı teorilere imza atmıştır. Bilim insanlarının uyku ile ilgili söylediklerinin başında bakım ve muhafaza görevi gelir. Uykunun bakım ve muhafaza işlevi görerek yeni bellek oluşumunda ve pekiştirilmesinde önemli rol oynadığı belirtilmektedir. Araştırmacılar gün içerisinde gerçekleşen kısa uykuların hafızayı da güçlendirdiğini düşünüyor. Yapılan bir deneyde deneklerin yarısına belirli şekiller sabah ezberletiliyor, ardından uyumadan önce hafıza testine tabi tutuluyorlar. Diğer yarısına ise şekiller akşam ezberletiliyor ve uyuduktan sonra teste alınıyorlar. Testin sonuçları tahmin edilebileceği gibi uyuduktan sonra teste tabi tutulanların uyumadan önce tabi tutulanlara nazaran lehine sonuç veriyor. Testten önce uyuyan denekler şekillerin sırasını uyumayan deneklere göre daha iyi hatırlıyor.

UYKUNUN EVRELERİ

NREM (Non-Rapid Eye Movement)

Hızlı göz hareketlerinin olmadığı dönem

REM (Rapid Eye Movement)

Hızlı göz hareketlerinin olduğu dönem

NREM Uykusu 4 evreden oluşur.

NREM 1:

Uyanıklık seviyesinden uykuya geçiş evresidir.

Uykunun en yüzeysel olduğu evredir.

Sağlıklı bir erişkinde uykunun toplam %5’ini kapsar.

NREM 2:

Bu evrede uyku biraz nrem 1’e göre daha derinleşir.

Bu evre  EEG trasesinde K kolmpleksleri ve uyku iğciklerinin varlığı ile kendini göstermektedir.

NREM 2 uykusu uykuda harcanan zamanın yaklaşık %50’sini kapsar.

NREM 3:

Yavaş dalgalar olan delta dalgaları EEG’ye egemen olur.

Uykunun en derin olduğu evrelerdendir.

NREM 4:

Delta dalgalarıyla birlikte teta dalgalarının karışımından oluşan bir EEG trasesinin varlığı Evre 4 uykusuna işaret eder.

Uykunun en derin olduğu evrelerden biridir.

REM Uykusu.

Bu uykuya aktif veya paradoksal uyku da denir.

Hızlı göz hareketleri görülür.

Otonomik aktivite ve EEG aktivitesi artar.

REM Uykusu

Rüyalar uykunun bu evresinde görülür.

Uykunun ilk saatlerinde REM uykusu 5-15 dak., son saatlerinde  20-40 dak. sürer.